Bayram Alayı Nedir Osmanlılarda Bayram Kutlamaları

Bayram Alayı Nedir, Osmanlılarda Bayram Kutlamaları

Bayram alayı, Osmanlılarda saraydaki bayramlaşmadan sonra padişahın bayram namazı için camiye gidişinde ve dönüşünde yapılan törendir.

Bayram alayından önce sarayda muayede resm-i hümayunu (padişahla bayramlaşma töreni) yapılırdı. Bu amaçla, Ramazan Bay­ramı ve Kurban Bayramı geceleri Topkapı Sarayı Bâb-ı Hümayunu açılır, teşrifatta (protokolde) yer alan devlet ileri gelenleri, ilmiye mensupları ve ocak ağaları sırayla içeriye alınırdı. Padişah sabah namazını saray mescidinde kıldıktan sonra saray ağa­larının tebriklerim (muayede-i havas) kabul eder, bundan sonra da Bâbü’s-Saade önüne kurulan bayram tahtına oturarak bayram­laşmayı başlatırdı. Bu törende sadrazam ve şeyhülislam teşrifatın önünde gelirken, son sırada mimarbaşı yer alırdı. Tebrik, el ya da saçak öpmek biçiminde olurdu. Tören bitin­ce padişah hareme geçer, annesi, kadınları ve harem halkıyla bayramlaşır, giysilerini değiştirdikten sonra Enderun’a gelirdi. Bu­rada hazır tutulan ata binerek saraydan ayrılırdı.

bayramalayi

Bayram alayının, padişahın isteğine göre Ayasofya, Sultan Ahmed, Fatih, Süleymani- ye gibi camilerden birinde yapılması, tören düzeni ve kalabalık nedeniyle zorunluydu. Eyeri altın ve mücevher işlemeli at üstünde­ki padişahın çevresinde yer alan üzengi ağaları, bir güvenlik ve gösteri zinciri oluş­tururlarken, atın önünde mirahor-ı evvel yürürdü. Bâbü’s-Selam’dan çıkıhnca çavuş­lar alkış tutarlar, bu sırada başta sadrazam olmak üzere kapı önünde bekleyen ve padişahı selamlayan devlet ileri gelenleri, silahdar ve çuhadar ağalarla kapı ağası da atlarına binerek alaya katılırlardı. Gidilecek camideki hazırlıkları ve güvenlik önlemleri­ni hazinedarbaşı ile yeniçeri ağası yerine getirirdi. Yol boyunca alkış gösterileri sık sık yinelenir, cami avlusunda atından inen padişahı, sadrazam koltuğuna girerek hünkâr mahfiline çıkarırdı. Buraya serilen özel seccade üstünde bayram namazını cemaatle birlikte kılan padişahın saraya dönüşü de aynı biçimde olurdu. Gidişte ve dönüşte yoksullara sadaka dağıtılır, buna karşılık kalabalıktan dua sesleri yükselirdi. Bâbü’s- selam’a kadar padişaha eşlik eden sadra­zam, kubbealtına geçer, öteki devlet ve ilmiye ileri gelenleri ile sarayda bayram yemeği yedikten sonra kendi konağına dönerdi.

Bayram alayları yılda iki kez yapıldığın­dan, her hafta yapılan cuma selamlıklarına oranla daha gösterişli olurdu. Abdülmecid (hd 1839-61) ve ondan sonraki padişahların döneminde bayramlaşma Dolmabahçe ya da Yıldız saraylarında yapıldığından, bay­ram alayları da bu saraylarda başlar ve biterdi. Osmanlı devletinde bayram kutlamaları hakkında kısaca bilgiler verdik.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.