Tanzimat Dönemi Sanatçıları

Tanzimat dönemi Türk edebiyatında da etkilerini gösteren bir dönem olmuştur ve bir çok sanatçı bu dönem özelliklerine göre eserlerine yön vermiştir.

Tanzimat Dönemi Sanatçıları:

İBRAHİM ŞİNASİ:

  • I. Tanzimat dönemi topluluğunun öncüsü olmuştur.
  • Eserlerinde dilde sadeleşmeye gitmiştir.
  • Türk edebiyatında noktalama işaretlerini ilk kez kullanmıştır.
  • Eserlerinde bütün güzelliğini ön planda tutmuştur.
  • La Fontaine fabllarının manzum olarak çevirisini yapmıştır.
  • Türk edebiyatında ilk tiyatro eseri olarak bilinen “Şair Evlenmesi” eserini kaleme almıştır.
  • İlk özel gazete olan Tercüman-ı Ahval gazetesini Agah Efendi ile birlikte çıkarmıştır.
  • İlk makalemiz olan Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi’ni 1860 yılında kaleme almıştır.
  • 1862 senesinde Tasvir-i Efkar gazetesini yayınlamıştır.
  • Klasisizm akımından etkilenmiştir.

Eserleri

  • Tiyatro: Şair Evlenmesi
  • Şiir: Müntehabat-ı Eş’ar
  • Derleme: Durub-ı Emsal-i Osmaniye
  • Sözlük: Kamus-ı Osmanî (tamamlayamamıştır)
  • Çeviri: Tercüme-i Manzume

ZİYA PAŞA:

  • Divan edebiyatı tarzında şiirler yazmıştır.
  • Genellikle aruz ölçüsüyle şiirler yazsa da hece ölçüsüyle yazılmış şiirleri de vardır.
  • Bağdatlı Ruhi’ye nazire olarak Terkib-i Bent’i yazmıştır.
  • Toplumsal şiirlerinde hak, hürriyet, adalet, medeniyet, ahlak gibi kavramları ele almıştır.
  • Romantizm akımından etkilenmiştir.

Eserleri:

  • Şiir: Eş’ar-ı Ziya
  • Antoloji: Harabat (Antoloji, III cilt)
  • Tercüme: Rüya’nın Encamı, Endülüs Tarihi, Engizisyon Tarihi, Emil, Tartüffe…
  • Hiciv: Zafername (Nazım-nesir karışık)
  • Makale: Şiir ve İnşa
  • Mektup: Veraset Mektupları
  • Anı: Defter-i Amal

NAMIK KEMAL:

  • Türk edebiyatında “Vatan Şairi” olarak bilinmektedir.
  • Şiir, eleştiri, biyografi, roman, tarih, makale gibib ir çok türde eserler kaleme almıştır.
  • “Toplum için sanat” anlayışını benimsemiştir.
  • Vatan, hürriyet, özgürlük, eşitlik gibi konuları eserlerinde kullanmıştır.
  • Dilin sadeleşmesi gerektiğini savunmuştur.
  • Genellikle aruz ölçüsüyle şiirlerini yazmıştır ancak hece ölçüsünü de kullanmıştır.
  • Ziya Paşa’nın eseri olan “Harabat”ı eleştirerek ilk eleştiri örneğini vermişlerdir.
  • Şinasi’den Tassvir-i Efkar gazetesini devralmıştır.
  • Romantizm akımından etkilenmiştir.

Eserleri:

  • Roman: İntibah, Cezmi
  • Tiyatro: Vatan yahut Silistre, Gülnihal, Kara Bela, Akif Bey, Celalettin Harzemşah, Zavallı Çocuk
  • Eleştiri: Tahrib-i Harabat, Takib-i Harabat (iki eser de Ziya Paşanın Harabat’ına karşı yazılmıştır.), İrfan Paşa’ya Mektup, Renan Müdafaanamesi
  • Tarih: Devr-i İstila, Kanije, Silistre Muhasarası, Osmanlı Tarihi, Büyük İslam Tarihi
  • Biyografi: Evrak-ı Perişan (Fatih, Yavuz Sultan ve Selahat­tin Eyyubi’yi anlatır.)
  • Anı: Magosa Mektupları

AHMET MİTHAT EFENDİ:

  • “Halk için roman” anlayışını benimsemiştir.
  • Tanzimat döneminde en çok eser veren sanatçıdır.
  • Roman, hikaye, tiyatro gibi alanlarda bir çok eser vermiştir bu nedenle de “Yazı makinesi” olarak adlandırılmıştır.
  • Romanlarında okuyuculara bilgi vermek için yer yer ansiklopedik bilgiler vermiştir.
  • Hayatını kalemiyle kazanan ilk yazardır.
  • Romantizm akımından etkilenmiştir.

Eserleri:

  • Hikâye: Kıssadan Hisse, Letaif-i Rivayat (25 cilt)
  • Roman: Yeniçeriler, Hasan Mellah, Hüseyin Fellah, Felatun Beyle Rakım Efendi, Süleyman Musli, Henüz On Yedi Yaşında, Esrar-ı Cinayat, Durdane Hanım, Dünyaya İkinci Geliş, Jön Türk, Paris’te Bir Türk…
  • Tiyatro: Eyvah, Çerkez Özdenler, Çengi
  • Gezi: Avrupa’da Bir Cevelan
  • Biyografi: Beşir Fuat

ŞEMSETTİN SAMİ

  • Taaşuk-ı Talat ve Fitnat isimli ilk yerli romanı kaleme almıştır.
  • Kamus-ı Türki, Kamus-ı Alam ve Orhun Kitabeleri Çevirisi diğer önemli eserlerdir.

ALİ SUAVİ

  • Muhbir gazetesinde yayınladığı yazılarda sade bir dil kullanmıştır ve Tanzimat döneminde dilde Türkçülük hareketine önderlik etmiştir.
  • Milliyetçilik düşüncesinin kökleşmesi yönünde çalışmalar yapmıştır.
  • Kamusü’l-Ulum ve’l Maarif” (Bilim ve Kültür Sözlüğü) isimli ansiklopedisi vardır.

Tanzimat Dönemi Sanatçılarının Özellikleri Konulu Yazımız İçin Yorumlarınızı Yorum Kısmından Hemen Bize Yazın. 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.